Interview met fotograaf Jeroen Jansen
16 februari 2005

Jasper Brouwer, eerstejaars student fotografische vormgeving aan de fotovakschool in Amsterdam, mocht een presentatie houden over een fotograaf. Hij koos mij uit en om genoeg te vertellen te hebben hield hij een een interview. Dit leverde een aardig beeld op van mij als fotograaf en waar ik nu sta, dat ik dacht: "wellicht is het leuk dit interview ook online te plaatsen". Dus bij deze.... ;-)


"Deze vrijheid is een vereiste voor mij, zodat de passie die ik nu heb voor fotografie ook een passie blijft!"

1. Hoe en waarom ben je begonnen met fotografie?

"Liefde voor fotografie zit in de familie, zowel mijn opa (moederskant) als mijn vader zijn altijd veel bezig geweest met fotografie. Bij hun is het echter altijd alleen bij een hobby gebleven, voor mij gaat de hobby iets verder. Ik wilde meer ervaren dan domweg een plaatje schieten. Het vastleggen van een moment heeft iets bijzonders en ik kan als fotograaf dat moment nog specialer maken dan het al is. Het vastgelegde beeld is vervolgens een herinnering van die ene zoveelste seconde en die zal altijd blijven voortbestaan. Op die manier schrijf je een stukje geschiedenis en laat je iets achter voor de mensheid, ookal weet je niet precies waarvoor: het voelt goed!"

Heb je een opleiding gehad in de fotografie?

"Nee, alles heb ik mezelf aangeleerd d.m.v. zelfeducatie. Na mijn eerste HBO opleiding ben ik me meer gaan verdiepen in fotografie. Ik ging er speciaal op uit om foto's te maken van dingen om je heen waar je normaal gesproken aan voorbij loopt. Ik heb toen getracht bij de Kunstacademie in Den Haag binnen te komen, maar aangezien ik nog zo weinig kon laten zien kreeg ik de opmerking: "probeer het volgend jaar nog eens" Dat jaar wilde ik niet verspillen en ben toen uiteindelijk bij de kunstacademie in Hilversum terecht gekomen, bij de opleiding 'Digital Media Design'. Op deze opleiding heb ik o.a. geleerd in beelden te denken en niet in woorden of zinnen (informatie). Die switch was voor mij erg belangrijk. Na een jaar ben ik echter gestopt, omdat de leercurve mij niet groot genoeg was.

Op het vlak van fotografie ben ik gek genoeg gewoon begonnen met het boek 'Fotografie voor Dummies', ik had toen een compact APS-cameraatje. Pas in 2001 heb ik mijn eerste spiegelreflex gekocht en dat is voor mij ook het moment dat ik me echt bezig ben gaan houden met fotografie. Zelfeducatie door middel van vakbladen, vakboeken, Internet, kritisch kijken naar je eigen foto's, vergelijken met foto's van andere fotografen, gesprekken met andere fotografen etc. etc."

Waarom doe je veel muziekfotografie?

"Net als liefde voor fotografie, is er ook een liefde voor muziek. Nooit heb ik een instrument leren spelen, gezongen in een band of een rap ten gehore gebracht. Maar door muziekfotografie kan ik toch een mooie bijdrage leveren en deelnemen aan de muziekwereld. Ik combineer dus eigenlijk twee hobby's."

Je werk als fotograaf
Werk je als freelancer? En doe je alleen fotografie of verdien je ook je brood met ander werk?

"Ik heb een eenmanszaak. Je zou het kunnen vergelijken met het werken als freelancer, maar aangezien de Belastingdienst dit woord liever niet gebruikt doe ik dit ook niet. Naast de fotografie heb ik een vaste baan van 36 uur en daar verdien ik mijn brood mee. Bij deze baan ben ik vooral met webdesign en -bouw bezig, maar zo nu en dan ook met fotografie. Het voordeel van een vaste baan is uiteraard de zekerheid van het vaste bedrag per maand. En het geeft mij de mogelijkheid nu te doen wat ik wil binnen de fotografie. Deze vrijheid is een vereiste voor mij, zodat de passie die ik nu heb voor fotografie ook een passie blijft."

Kun je in het kort een werkdag beschrijven?

"Wat betreft mijn vaste werkgever is het geven van een werkdag-beschrijving in dit interview niet interessant, dus ik zal een fotoshoot als uitgangspunt nemen. Hoe ziet een dag er uit als je een fotoshoot doet met bijvoorbeeld een band. Een fotostudio behoort nog niet tot mijn mogelijkheden, ik ben daardoor aangewezen op fotograferen buiten. Ik wil graag gebruik maken van het bestaande licht en daardoor zal een shoot op locatie vaak overdag plaatsvinden. Een shoot verloopt in mijn geval meestal spontaan, dat is mijn keuze. Niet teveel van te voren uitgedacht, maar gewoon laten komen wat er gaat komen. Je gaat op zoek naar een aantal leuke locaties die bij de banduitstraling past en fotografeert lekker door totdat je het gevoel hebt dat er genoeg bruikbaar materiaal tussenzit. Na zo'n 3 a 4 uur zit de fotoshoot erop, maar dan is uiteraard je werkdag nog niet over. Ik fotografeer alleen nog digitaal dus bij thuiskomst gaan de foto's over naar de pc, wordt er een back-up gemaakt en ga je selecteren welke foto's naar de klant toe moeten. Deze bewerk je (zo nodig) en de geselecteerde foto's worden op cd-rom gezet. Deze gaan samen met een factuur op de post richting de band. Bij de meeste foto's die ik maak plaats ik ook een gedeelte op mijn website, ook deze taak kost een aardige tijd."

Je staat redelijk dicht op de artiesten en kiest echt supermomenten! Hoe doe je dat, is dat alleen afwachten?

"Uiteraard is het wachten op het juiste moment, maar daar heb je weinig invloed op behalve scherp blijven. De juiste hoek kiezen, compositie bepalen, een mooie achtergrond proberen op te zoeken, scherpstelling, belichting... alles draagt bij aan de foto die het moment tot een supermoment maakt. Want alleen maar klikken op dat ene moment maakt het nog niet een geweldige foto."

Waarin vind je dat jouw werk zich van anderen onderscheid?

"Er zijn veel (concert)fotografen en ook veel goede (concert)fotografen. De digitale wereld draagt er extra aan bij dat er nog meer mensen met fotografie aan de slag zijn of gaan. Om je te onderscheiden dien je een eigen stijl te ontwikkelen, soms laat een stijl zich echter moeilijk omschrijven. Je ziet het aan een foto, je voelt het. Dat gevoel heb ik bij foto's van bijvoorbeeld Robin Utrecht, elke keer denk ik weer, dat is er een! Ik kijk naar de naam en ja hoor, daar staat de naam Robin Utrecht weer. Hoe onderscheidt hij zich? door de originele invalshoeken, door de rust en harmonie in zijn beeld, door zijn gedachten te verwerken in zijn foto, inhoud te geven aan zijn foto.

In de concertfotografie probeer ik de artiest te laten zien. Ik zal niet veel foto's maken waar het hele podium op staat, dat past niet bij mijn stijl van fotograferen, net als je bij mij ook het gebruik van flitsers niet vaak zult tegenkomen. Ik wil de persoon laten zien, de emotie, de sfeer, het moment!. En het liefst scherp in beeld (ik ben geen liefhebber van het kunstzinnige wazige, maar misschien komt dat nog ;-)). Je moet de foto kunnen voelen, dan heb ik een goede 'Jeroen Jansen foto' gemaakt. Ik laat zien wie Anouk is, wie Extince is, wie James Carter is! Als ik dat met 1 foto kan vertellen ben ik gelukkig en heb ik mijn werk gedaan.

Extra notitie: je moet roeien met de riemen die je hebt, vroeger had ik alleen een goedkoop lensje en een analoge body. Toen heb ik zeer veel concertfoto's gemaakt met de Illford 3200 iso z/w films. Deze zwart/wit foto's met grove korrel creeerde een heerlijke sfeer in de foto's en dat was toen mijn stijl. Soms zou ik eigenlijk nog wel eens op die manier willen fotograferen, maar ik kom er op de een of andere manier niet aan toe... helaas. Moraal van dit verhaal is: welke apparatuur je ook bij je hebt, je zal altijd zoeken naar die ene foto (jouw foto). Zelfs met je mobieltje fotograferen kan nog een leuke foto opleveren, al zal je hem niet snel in de verkoop kunnen gooien."

Hoe kom je aan je klanten?

"Via via" (mond-op-mond reclame) is nog steeds de beste manier is mijn ervaring. Internet is voor mij ook een belangrijk medium. Ik ben vrij kritisch in het aannemen van opdrachten, maar ik kan mijzelf dat op dit moment gelukkig permiteren."

Hoe kom je overal op de juiste plekken (vooraan en/of backstage)?

"Bij de kleine podia ga je gewoon met camera staan en fotograferen, maar naarmate een band groter (lees bekender) wordt zul je al snel een fotopas moeten aanvragen. Dit lukt met kleinschalige festivals uiteraard vaak wat makkelijker dan bij de grotere. Om aan een perspas te komen dien je je vaak te laten accrediteren, wat inhoudt dat je moet werken voor een medium. Zo zal een krant of bekend tijdschrift veel eerder worden toegelaten dan een website. Het grote nadeel is dat je je altijd opnieuw moet bewijzen, elk jaar is weer anders. En dat je het voorgaande jaar ergens een perspas voor hebt gehad is nog geen garantie voor dit jaar. Uiteraard werkt het ook hier net als overal: ken de juiste mensen!"

Je techniek
Welke camera gebuik je? en welke lenzen?

"Ik fotografeer vooral met de Nikon D100 in combinatie met de Nikon 70-200 VR lens 2.8. Verder gebruik ik vaak de Sigma 15-30 en de standaard lens 28-80 van Nikon"

Welke diafragma, sluitertijden en iso gebruik je? zo ongeveer natuurlijk...

"Voor concertfotografie vaak diafragma 2.8 of 4 en als sluitertijden loopt het uiteen van 1/30 tot bijvoorbeeld 1/250. Dit is vaak afhankelijk van de hoeveelheid beschikbaar licht en hoe beweeglijk de artiest is. Isowaarde staat meestal op 800 of 1600 iso, overdag bij festivals vaak 200 of 400 iso. Ik belicht tijdens concerten met weinig licht vaak expres onder, omdat je dan gebruik kunt maken van een snellere sluitertijd en in Photoshop kan je deze onderbelichte foto's vaak nog een heel stuk opkrikken"

Bewerk je je foto’s en wat doe je dan aan je foto’s?

"Ja, ik bewerk de foto's altijd. Helaas is dat nodig, want digitale fotografie heeft een aantal technische instellingen die ervoor zorgen dat de foto's, ondanks goede belichting, naar mijn mening altijd een stukje pittiger kunnen worden gemaakt. In Photoshop gebruik ik voor zo goed als elke foto de levels-, curves- en de sharpen-tool. Soms doordrukken en tegenhouden en ook de tool om schaduwen op te lichten."